Tiểu đường type 2 – Vẫn có thể kiểm soát, chưa phải kết thúc

Tiểu đường type 2 chưa phải kết thúc, cuộc sống tươi đẹp vẫn ở phía trước! Đó là lý do chúng ta đang ở đây!

Hiện tại, dạng tiểu đường phổ biến nhất trên thế giới là tiểu đường type 2 hay con gọi là tiểu đường không phụ thuộc insulin. Nó chiếm đến 95% số trường hợp mắc tiểu đường ở người lớn. Tại Mỹ, có khoảng 26 triệu người được chuẩn đoán mắc tiểu đường loại này.

Tiểu đường type 2 có thể kiểm soát được
Tiểu đường type 2 có thể kiểm soát được

Tiểu đường type 2 là gì?

Tương tự như tiểu đường type 1, tiểu đường type 2 cũng là một tình trạng rối loạn chuyển hóa trong cơ thể và có liên quan đến insulin. Tuy nhiên, ở tiểu đường type 2, tuyến tụy vẫn có thể sản xuất insulin nhưng lượng insulin này không đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể hoặc các tế bào trong cơ thể chống lại nó (kháng insulin).

Không có cách điều trị dứt điểm tiểu đường nhưng ta có thể kiểm soát bệnh thông qua quản lý cân nặng, dinh dưỡng và chế độ tập luyện. Với một số người, họ có thể kiểm soát được lượng đường trong máu chỉ với một chế độ ăn uống và thể dục thể thao lành mạnh. Ở những người khác, họ có thể cần đến thuốc hoặc insulin để kiểm soát tình hình. Bất kể bạn cần thứ gì, chúng ta đều có để chống lại tiểu đường type 2.

Dấu hiệu và triệu chứng của tiểu đường type 2

Các triệu chứng có thể được biểu hiện nhẹ đến mức bạn không chú ý đến nó. Có khoảng 8 triệu người mắc tiểu đường mà không biết. Các triệu chứng của tiểu đường type 2 gồm:

  • Rất khát dù uống nhiều nước
  • Đi tiểu nhiều
  • Tầm nhìn mờ
  • Bị cáu kỉnh
  • Đau nhói hoặc tê ở tay hoặc chân
  • Mệt mỏi/cảm giác mệt mỏi
  • Những vết thương không lành
  • Luôn cảm thấy đói dù ăn nhiều
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân
  • Bị nhiễm trùng nhiều hơn

Ngoài ra, phát ban sẫm màu quanh cổ hoặc nách của bạn (được gọi là acanthosis nigricans) thường là dấu hiệu của tình trạng kháng insulin.

Nguyên nhân của bệnh tiểu đường type 2

Tuyến tụy đảm nhiệm việc tạo ra insulin. Insulin là hormon giữ vai trò chuyển đổi đường (glucose) thành năng lượng tế bào. Tuy nhiên, ở những người mắc tiểu đường type 2, insulin được tạo ra không đủ hoặc các tế bào của họ sử dụng insulin không đúng cách (kháng insulin).

Thời gian đầu, tuyến tụy của bạn sẽ cố gắng tạo ra nhiều insulin hơn để đưa nhiều glucose vào tế bào hơn. Tuy nhiên, nó không theo kịp được nhu cầu của cơ thể và glucose dần dần bị tích tụ trong máu khiến cho lượng đường trong máu tăng.

Các nguyên nhân dẫn đến tiểu đường type 2 có thể bao gồm:

  • Gen: các nhà khoa học đã tìm thấy một số đoạn DNA khác nhau ảnh hưởng đến cách mà cơ thể bạn tạo ra insulin.
  • Trọng lượng cơ thể: Thừa cân, béo phì có thể gây ra tình trạng kháng insulin. Đặc biệt là ở những người có vòng 2 to.
  • Người mắc bệnh lý liên quan: Ở những người mắc bệnh béo phù, huyết áp cao, mỡ máu cao,… thường có tỷ lệ mắc tiểu đường cao hơn.
  • Vấn đề từ gan: Thông thường, glucose được dữ trữ trong gan và sẽ được giải phóng khi lượng đường trong máu xuống thấp. Khi bạn ăn, lượng đường trong máu sẽ tăng lên và gan sẽ dừng giải phóng glucose dự trữ và tiến hành dự trữ bù vào phần đã giải phóng ra. Tuy nhiên, ở một số người lại không như vậy.
  • Giao tiếp giữa các tế bào: Đôi khi, các tế bài gửi sai tín hiệu hoặc nhận tín hiệu không chính xác. Vấn đề này có thể ảnh hưởng đến cách mà tế bào của bạn tạo ra và sử dụng insulin, glucose. Một phản ứng dây chuyền có thể dẫn tới bệnh tiểu đường.
  • Tế bào beta bị hỏng: Nếu các tế bào chịu trách nhiệm sản xuất insulin gửi sai lượng insulin, lượng đường trong máu của bạn có thể bị loại bỏ. Lượng đường trong máu cao cũng có thể dẫn đến các tế bào beta này bị hư hỏng.

Ai có nguy cơ mắc tiểu đường type 2

Có nhiều yếu tố khiến bạn mắc tiểu đường type 2. Bạn có càng nhiều yếu tố thì tỷ lệ mắc bệnh của bạn càng cao.

Một số yếu tố bất khả kháng gồm:

  • Có độ tuổi trên 45.
  • Gia đình có tiền sử mắc bệnh
  • Người Mỹ gốc Phi, người bản địa Alaska, người Mỹ bản địa, người Mỹ gốc Á, người gốc Tây Ban Nha, người Latinh hoặc người Mỹ Đảo Thái Bình Dương.

Một số yếu tố liên quan đến tình hình sức khỏe của bạn gồm:

  • Bị tiền tiểu đường
  • Mắc bệnh liên quan tim và mạch máu
  • Mắc bệnh huyết áp cao, ngay cả khi đang được điều trị và kiểm soát.
  • Cholesterol HDL thấp (“tốt”)
  • Triglyceride cao
  • Thừa cân hoặc béo phì
  • Sinh em bé  nặng hơn 4 kg.
  • Bệnh tiểu đường thai kỳ khi bạn đang  mang thai
  • Hội chứng buồng trứng đa nang.

Một số yếu tố khác liên quan đến thói quen sinh hoạt hàng ngày:

  • Lười tập thể dục
  • Hút thuốc
  • Ngủ quá ít hoặc quá nhiều
  • Stress thường xuyên

Các biến chứng của tiểu đường type 2

Theo thời gian, lượng đường trong máu cao có thể gây ra vấn đề với:

  • Tim và mạch máu: Bạn có khả năng bị bệnh tim hoặc đột quỵ cao gấp năm lần. Bạn cũng có nguy cơ cao bị tắc nghẽn mạch máu (xơ vữa động mạch) và đau ngực (đau thắt ngực).
  • Thận: Nếu thận của bạn bị tổn thương hoặc bạn bị suy thận, bạn có thể cần lọc máu hoặc thay thế thận.
  • Mắt : Lượng đường trong máu cao có thể làm hỏng các mạch máu nhỏ ở phía sau mắt của bạn gây ra bệnh võng mạc. Nếu không được điều trị kịp thời, nó có thể gây mù.
  • Hệ thần kinh: Điều này có thể dẫn đến rắc rối với tiêu hóa, cảm giác ở chân và phản ứng tình dục của bạn cũng có thể bị ảnh hưởng.
  • Da: Máu của bạn lưu thông không tốt, vì vậy vết thương sẽ lành chậm hơn và có thể bị nhiễm trùng dễ dàng hơn.
  • Thai kỳ: Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường có nhiều khả năng bị sẩy thai, thai chết lưu hoặc em bé bị dị tật bẩm sinh.
  • Giấc ngủ: Bạn có thể bị ngưng thở khi ngủ, tình trạng hơi thở của bạn ngừng lại và xuất hiện trong khi bạn ngủ.
  • Thính giác: Bạn có nhiều khả năng gặp vấn đề về thính giác, nhưng không rõ tại sao.
  • Ảnh hưởng đến não: Lượng đường trong máu cao có thể làm tổn thương não của bạn và có thể khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn.

Cách tốt nhất để tránh những biến chứng này là quản lý tốt bệnh tiểu đường loại 2 của bạn.

  • Uống thuốc trị tiểu đường hoặc insulin đúng giờ.
  • Kiểm tra lượng đường trong máu của bạn.
  • Ăn đúng cách và không bỏ bữa.
  • Gặp bác sĩ thường xuyên để kiểm tra các dấu hiệu rắc rối sớm.

Điều trị tiểu đường type 2

Tiểu đường type 2 không thể điều trị dứt điểm nhưng nó có thể được kiểm soát bằng việc thay đổi lối sống và sử dụng thuốc.

Thay đổi lối sống

Bạn có thể kiểm soát được lượng đường trong máu bằng việc kiểm soát cần nặng kết hợp với chế độ ăn và tập thể dục thể thao.

  • Giảm cân: Mặc dù giảm từ 5 – 10% trọng lượng cơ thể là tốt nhưng mức lý tưởng là giảm 7%. Cụ thể, với người nặng 68kg nên giảm khoảng 7kg. Việc giảm cần có thế sẽ khá khó khăn nhưng việc kiểm soát khẩu phần ăn và ăn các loại thực phần lành mạnh sẽ giúp bạn có một khởi đầu tốt.
  • Ăn uống lành mạnh: Không có một chế độ ăn uống nào dành riêng cho bệnh nhân tiểu đường type 2. Một chuyên gia dinh dưỡng có thể giúp bạn xây dựng chế độ ăn phù hợp cho bạn. Chế độ ăn dành cho người mắc bệnh tiểu đường sẽ tập trung vào việc ăn ít calo, cắt giảm carbs, ăn nhiều ray và trái cây, chất xơ.
  • Tập thể dục thể thao: Cố gắng tập luyện từ 30 – 60 phút mỗi ngày. Bạn có thể lựa chọn bất kỳ môn thể thao nào miễn là khiến tim của bạn đập nhanh lên. Nếu bạn sử dụng một loại thuốc làm giảm lượng đường trong máu, có lẽ bạn sẽ cần một bữa ăn nhẹ trước khi tập luyện.
  • Theo dõi lượng đường trong máu: Tùy thuộc vào phương pháp điều trị mà bạn đang áp dụng, đặc biệt là sử dụng insulin, bác sĩ sẽ cho bạn biết được tần suất mà bạn cần kiểm tra lượng đường trong máu.

Sử dụng thuốc

Nếu việc thay đổi lối sống không khiến lượng đường trong máu về mức bình thường, bạn có thể sẽ cần đến thuốc. Chúng bao gồm:

  • Metformin  (Fortamet,  Glucophage,  Glumetza,  Riomet): Đây thường là loại thuốc đầu tiên được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2. Nó làm giảm lượng glucose mà gan tạo ra và giúp cơ thể bạn phản ứng tốt hơn với insulin mà nó tạo ra.
  • Sulfonylureas:  Nhóm thuốc này giúp cơ thể bạn tạo ra nhiều insulin hơn. Chúng bao gồm glimepiride (Amaryl),  glipizide  (Glucotrol,  Metaglip) và  glyburide  (DiaBeta,  Micronase).
  • Meglitinide:  Chúng giúp cơ thể bạn tạo ra nhiều insulin hơn và chúng hoạt động nhanh hơn sulfonylureas. Bạn có thể dùng  nargetlinide  (Starlix) hoặc  repaglinide  (Prandin).
  • Thiazolidinediones:  Giống như metformin, chúng làm cho bạn nhạy cảm hơn với insulin. Bạn có thể nhận được  pioglitazone  (Actos) hoặc  rosiglitazone  (Avandia). Nhưng chúng cũng làm tăng nguy cơ mắc các  vấn đề về tim của bạn, vì vậy chúng thường không phải là lựa chọn đầu tiên để điều trị.
  • Thuốc ức chế DPP-4:  Những loại thuốc này – linagliptin (Tradjenta), saxagliptin (Onglyza) và  sitagliptin  (Januvia) – giúp giảm lượng đường trong máu của bạn, nhưng chúng cũng có thể gây  đau khớp  và có thể gây viêm tụy.
  • Chất chủ vận thụ thể GLP-1:  Bạn dùng các loại thuốc này bằng kim để tiêu hóa chậm và giảm lượng đường trong máu. Một số trong những phổ biến nhất là  exenatide  (Byetta , Bydureon), liraglutide (Victoza) và  semaglutide  (Ozempic).
  • Thuốc ức chế SGLT2:  Những thứ này giúp thận của bạn lọc ra nhiều glucose hơn. Bạn có thể nhận được canagliflozin (Invokana), dapagliflozin (Farxiga) hoặc  empagliflozin  (Jardiance).
  • Insulin:  Bạn có thể dùng vào ban đêm, chẳng hạn như insulin detemir ( Levemir ) hoặc insulin glargine ( Lantus ).

Phòng ngừa tiểu đường type 2

Áp dụng lối sống lành mạnh có thể giúp làm giảm các nguy cơ mắc bệnh tiểu đường nói chung và tiểu đường type 2 nói riêng. Những điều bạn có thể làm gồm:

  • Giảm cân: Nếu bận có cân nặng quá khổ, béo phì, việc giảm từ từ 7 – 10% trọng lượng cơ thể có thể làm giảm đến 50% nguy cơ mắc bệnh.
  • Thể dục thể thao hàng ngày: Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày giúp làm giảm 1/3 nguy cơ của bạn.
  • Ăn uống lành mạnh: Hạn chế các loại thực phẩm chứa lượng carbs cao, đồ uống có đường và chất béo bão hòa cùng với thịt chế biến sẵn sẽ giúp ích rất nhiều cho sức khỏe của bạn.
  • Bỏ thuốc lá: Hãy ngồi lại với bác sĩ của bạn để tránh tăng cân say khi bỏ thuốc và tạo dựng những thói quen tốt cho sức khỏe của bạn.
Có thể bạn quan tâm