Tiền sản giật và sản giật: Những điều bạn cần biết khi mang thai

Tiền sản giật hay còn gọi là nhiễm độc thai nghén, là hiện tượng một phụ nữ mang thai bị huyết áp cao, lượng protein trong nước tiểu tăng, gây sưng ở chân, bàn chân và bàn tay. Nó có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng và thường xảy ra muộn trong thai kỳ, mặc dù nó có thể đến sớm hơn hoặc ngay sau khi sinh.

Tiền sản giật có thể dẫn đến sản giật Đây là một tình trạng nghiêm trọng có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của mẹ và bé, một trong những trường hợp hiếm gặp, nó có thể gây tử vong.

Tiền sản giật có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ và bé
Tiền sản giật có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ và bé

Bạn có thể tự bảo vệ chính mình bằng cách tìm hiểu các triệu chứng tiền sản giật và bằng cách gặp bác sĩ thường xuyên để được chăm sóc trước khi sinh. Phát hiện tiền sản giật sớm có thể làm giảm nguy cơ mắc các vấn đề lâu dài cho cả mẹ và bé.

Dấu hiệu và triệu chứng của tiền sản giật

Ngoài việc bị sưng (còn gọi là phù) do tăng lượng protein trong nước tiểu và  huyết áp cao, các triệu chứng khác của tiền sản giật bao gồm:

  • Tăng cân liên tục 1 hoặc 2 ngày vì tăng nhiều chất lỏng trong cơ thể.
  • Đau bụng, đặc biệt là ở phía trên bên phải.
  • Đau đầu dữ dội.
  • Thay đổi phản xạ.
  • Đi tiểu ít hoặc không.
  • Chóng mặt.
  • Buồn nôn và nôn nghiêm trọng.
  • Thị lực thay đổi như chói mắt, mờ mắt.

Một số phụ nữ bị tiền sản giật không có bất kỳ triệu chứng nào, vì vậy điều quan trọng là gặp bác sĩ để kiểm tra huyết áp và xét nghiệm nước tiểu thường xuyên.

Tiền sản giật thường xuất hiện khi nào?

Tiền sản giật có thể xảy ra sớm nhất là vào tuần thứ 20 của thai kỳ, nhưng điều đó rất hiếm. Các triệu chứng thường bắt đầu sau tuần 34. Trong một vài trường hợp, các triệu chứng xuất hiện sau khi sinh, thường là trong vòng 48 giờ sau khi sinh. Chúng có xu hướng tự biến mất nhưng cũng có thể kéo dài đến 12 tuần sau khi sinh.

Nguyên nhân dẫn đến tiền sản giật

Nhiều chuyên gia nghĩ rằng tiền sản giật và sản giật xảy ra khi nhau thai của phụ nữ không hoạt động như bình thường, nhưng họ không biết chính xác tại sao lại như vậy. Một số người nghĩ rằng do thiếu dinh dưỡng hoặc lượng chất béo trong cơ thể cao có thể gây nên. Việc thiếu lượng máu truyền đến tử cung và yếu tố về gen cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiền sản giật.

Rối loạn huyết áp khi mang thai

Tiền sản giật là một trong bốn nguyên nhân gây rối loạn huyết áp ở phụ nữ mang thai. Ba nguyên nhân còn lại là:

  • Tăng huyết áp thai kỳ: Huyết áp cao bắt đầu sau tuần thứ 20 của thai kỳ nhưng không gây ra lượng protein cao trong nước tiểu của phụ nữ. Nó thường biến mất sau khi sinh.
  • Tăng huyết áp mãn tính: Huyết áp cao xuất hiện từ trước khi phụ nữ mang thai hoặc trước tuần thứ 20 của thai kỳ.
  • Tăng huyết áp mãn tính kèm tiền sản giật: Huyết áp cao mãn tính trở nên nguy hiểm hơn khi mang thai, gây tăng lượng protein trong nước tiểu và các biến chứng khác.

Yếu tố làm tăng nguy cơ gây tiền sản giật

Những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị tiền sản giật bao gồm:

  • Là một trẻ vị thành niên hoặc phụ nữ trên 40 tuổi
  • Là người gốc Phi
  • Mang thai lần đầu
  • Có con cách nhau dưới 2 năm hoặc cách nhau hơn 10 năm
  • Mang thai với người đàn ông khác thay vì cha của những đứa con trước của bạn
  • Bị huyết áp cao trước khi mang thai
  • Tiền sử bị tiền sản giật
  • Mẹ hoặc chị gái bị tiền sản giật
  • Tiền sử béo phì
  • Mang thai nhiều hơn một em bé
  • Thụ tinh trong ống nghiệm
  • Tiền sử về bệnh tiểu đường, sỏi thận, lupus ban đỏ hoặc viêm khớp dạng thấp

Biến chứng tiền sản giật

Tiền sản giật có thể làm cho cho nhau thai của bạn không nhận được đủ máu, điều này có thể khiến em bé của bạn rất nhỏ khi được sinh ra. Điều này gây hạn chế sự phát triển của thai nhi.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây sinh non và các biến chứng có thể xảy ra bao gồm khuyết tật học tập, động kinh, bại não và các vấn đề về thính giác và thị giác.

Tiền sản giật có thể gây ra các biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng bao gồm:

  • Đột quỵ
  • Co giật
  • Tràn dịch màng phổi
  • Suy tim
  • Mù mắt
  • Chảy máu đường mật
  • Chảy máu sau khi sinh con

Khi tiền sản giật hoặc sản giật làm tổn thương tế bào gan và máu của bạn, bạn có thể bị biến chứng gọi là hội chứng HELLP. Đó là viết tắt của:

  • Hemolysis – Thiếu máu tán huyết. Các tế bào hồng cầu mang oxy qua cơ thể bạn bị phá vỡ.
  • Elevated liver enzymes – Men gan cao. Tế bào gan đang bị phá hủy hàng loạt bởi một tác nhân hóa học nào đó.
  • Low platelet counts – Lượng tiểu cầu thấp. Trong máu của bạn không có đủ tiểu cầu, khi cần thiết máu không được tự đông lại.

Hội chứng HELLP là một trường hợp cấp cứu y tế khẩn cấp. Hãy đến phòng ngay bệnh viện nếu bạn có các triệu chứng bao gồm:

  • Mờ mắt
  • Đau ngực hoặc đau bụng
  • Đau đầu
  • Mệt mỏi
  • Đau bụng hoặc nôn
  • Sưng ở mặt hoặc tay
  • Chảy máu từ nướu hoặc mũi

Tiền sản giật cũng có thể khiến nhau thai của bạn đột nhiên tách ra khỏi tử cung của bạn, được gọi là  phá nhau thai. Điều này có thể dẫn đến thai chết lưu.

Chẩn đoán tiền sản giật

Bạn bị tiền sản giật nếu bạn bị huyết áp cao và ít nhất có một trong những dấu hiệu sau đây:

  • Có quá nhiều protein trong nước tiểu
  • Không đủ tiểu cầu trong máu
  • Nồng độ hóa chất có liên quan đến thận hoặc gan cao trong máu
  • Tràn dịch màng phổi
  • Cơn đau đầu không biến mất khi bạn dùng thuốc

Để xác nhận chẩn đoán, bác sĩ có thể đưa ra cho bạn các xét nghiệm bao gồm:

  • Xét nghiệm máu để kiểm tra tiểu cầu của bạn và tìm kiếm hóa chất liên quan tới thận hoặc gan
  • Xét nghiệm nước tiểu để đo lượng protein
  • Siêu âm, xét nghiệm hoặc kiểm tra hồ sơ sinh lý để xem em bé của bạn đang phát triển như thế nào

Cách điều trị tiền sản giật

Cách chữa trị duy nhất cho tiền sản giật và sản giật là sinh con. Bác sĩ sẽ nói chuyện với bạn về thời điểm sinh con dựa trên tuổi thai của bé, khả năng sinh con của bạn và mức độ nghiêm trọng của tiền sản giật.

Nếu em bé của bạn phát triển tốt, thường là 37 tuần hoặc muộn hơn, bác sĩ có thể khuyên gây chuyển dạ hoặc sinh mổ. Điều này có thể giúp giảm nguy cơ tiền sản giật.

Nếu em bé của bạn chưa đủ ngày sinh an toàn, bạn và bác sĩ có thể điều trị tiền sản giật nhẹ cho đến khi em bé đã phát triển đủ để được sinh an toàn. Ngày sinh càng gần với ngày dự kiến sinh của bạn thì càng tốt cho em bé.

Nếu bạn bị tiền sản giật nhẹ, cũng được gọi là tiền sản giật nhưng không có các tính chất nghiêm trọng, bác sĩ có thể khuyên bạn:

  • Nằm nghỉ ngơi ở nhà hoặc trong bệnh viện, nên nằm nghiêng sang bên trái
  • Theo dõi cẩn thận nhịp tim thai bằng việc siêu âm định kỳ
  • Sử dụng thuốc hạ huyết áp
  • Xét nghiệm máu và nước tiểu thường xuyên

Bác sĩ cũng có thể cho bạn nhập viện để họ có thể theo dõi tình trạng một cách sát sao nhất. Trong bệnh viện, bạn có thể nhận được:

  • Thuốc giúp ngăn ngừa co giật, hạ huyết áp và ngăn ngừa các vấn đề khác.
  • Tiêm Steroid để giúp phổi của bé phát triển nhanh hơn.
  • Các phương pháp điều trị khác bao gồm.
  • Tiêm magie để ngăn ngừa co giật liên quan đến sản giật.
  • Hydralazine hoặc một loại thuốc huyết áp khác.

Đối với tiền sản giật nặng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn phải sinh con ngay lập tức, ngay cả khi bạn chưa gần đến ngày dự sinh. Sau đó, các triệu chứng tiền sản giật sẽ biến mất trong vòng 1 đến 6 tuần nhưng cũng có thể kéo dài hơn.

Cách phòng chống tiền sản giật

Nếu bạn có nhiều khả năng bị tiền sản giật, hãy nói chuyện với bác sĩ về việc thay đổi lối sống có thể giúp bạn khỏe mạnh. Bạn có thể cần phải:

  • Giảm cân nếu bạn thừa cân.
  • Bỏ thuốc lá.
  • Tập thể dục đều đặn.
  • Kiểm soát huyết áp hoặc lượng đường trong máu.

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn dùng Aspirin liều thấp (81 mg) mỗi ngày. Nhưng không được dùng bất cứ loại thuốc, vitamin hay chất bổ sung nào mà chưa hỏi ý kiến của bác sỹ.

Sức khỏe & Mang thai

Có thể bạn quan tâm