Thoát vị đĩa đệm – hiểu nguyên nhân tìm cách chữa

Thoát vị đĩa đệm là một trong những căn bệnh xương khớp thường gặp ở người trung niên, cao tuổi, người lao động nặng và người ít vận động. Thoát vị đĩa đệm không chỉ gây ảnh hưởng không nhỏ tới sinh hoạt, vận động hàng ngày mà còn có thể khiến người bệnh bại liệt nếu không được điều trị triệt để.

Bệnh thoát vị đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm cột sống như một lớp đệm cao su cùng với nhân nhầy mềm bao bọc lấy lớp cứng hơn ở bên ngoài. Hiện tượng thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy bị thoát ra ngoài qua vết rách ở bên ngoài bao xơ.

Thoát vị đĩa đệm xảy ra ở nhiều độ tuổi khác nhau, có tới 60-65% người thoát vị đĩa đệm ở độ tuổi 20-49, đây chính là độ tuổi lao động nhiều nhất. Bệnh lý này ảnh hưởng lớn đến năng suất cũng như hiệu quả lao động, vì người bệnh chỉ cần cử động nhẹ thôi cũng thấy đau, ngồi lâu đứng lâu không được.

Trong các vị trí thoát vị đĩa đệm thì thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là thường gặp nhất.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Đây là vị trí chịu nhiều tác động của cơ thể, phổ biến nhất là thoát vị đĩa đệm L4,5 và S1. Nguyên nhân là do thoái hóa đốt sống lưng gây ra.

Thoát vị đĩa đệm cổ: Gây ra đau nhức cổ, vai gáy, nếu có chèn ép dây thần kinh sẽ gây đau lan xuống cánh tay, tê bì mỏi tay, hạn chế cử động. Thoát vị đĩa đệm cổ sẽ gây ra nhiều triệu chứng khó chịu hơn và nguy hiểm hơn vì đây là nguyên nhân dẫn đến thiếu máu não, liệt nửa người.

Thoát vị đĩa đệm là một trong những căn bệnh xương khớp thường gặp ở người trung niên, cao tuổi, người lao động nặng và người lười vận động. Thoát vị đĩa đệm không chỉ gây ảnh hưởng không nhỏ tới sinh hoạt, vận động hàng ngày mà còn có thể khiến người bệnh bại liệt nếu không được điều trị triệt để. Bệnh thoát vị đĩa đệm là gì? Đĩa đệm cột sống như như một lớp đệm cao su cùng với nhân nhầy mềm bao bọc lấy lớp cứng hơn ở bên ngoài. Hiện tượng thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy bị thoát ra ngoài qua vết rách ở bên ngoài bao xơ. Thoát vị đĩa đệm xảy ra ở nhiều độ tuổi khác nhau, có tới 60-65% người thoát vị đĩa đệm ở độ tuổi 20-49, đây chính là độ tuổi lao động nhiều nhất. Bệnh lý này ảnh hưởng lớn đến năng suất cũng như hiệu quả lao động, vì người bệnh chỉ cần cử động nhẹ thôi cũng thấy đau, ngồi lâu đứng lâu không được. Trong các vị trí thoát vị đĩa đệm thì thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là thường gặp nhất. Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: Đây là vị trí chịu nhiều tác động của cơ thể, phổ biến nhất là thoát vị đĩa đệm L4,5 và S1. Nguyên nhân là do thoái hóa đốt sống lưng gây ra. Thoát vị đĩa đệm cổ: gây ra đau nhức cổ, vai gáy, nếu có chèn ép dây thần kinh sẽ gây đau lan xuống cánh tay, tê bì mỏi tay, hạn chế cử động. Thoát vị đĩa đệm cổ sẽ gây ra nhiều triệu chứng khó chịu hơn và nguy hiểm hơn vì đây là nguyên nhân dẫn đến thiếu máu não, liệt nửa người. Bệnh thoát vị đĩa đệm có mấy giai đoạn? Được chia làm 4 giai đoạn: – Giai đoạn 1: Đĩa đệm bắt đầu biến dạng, lúc này người bệnh sẽ thỉnh thoảng bị tê tay, chân. – Giai đoạn 2: Vòng xơ rách một phần, nhân nhầy sẽ thoát ra ngay ở chỗ vòng xơ bị yếu, đĩa đệm phình to. Người bệnh sẽ cảm nhận rõ các cơn đau. – Giai đoạn 3: Vòng xơ rách toàn phần, nhân nhầy lồi hẳn ra ngoài và có hiện tượng chèn ép rễ thần kinh. Người bệnh sẽ bị các cơn đau hành hạ, đau khi vận động và đau tăng vào buổi tối. – Giai đoạn 4: Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất vì dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày sẽ gây biến chứng nguy hiểm. Cơn đau nhức dữ dội, dai dẳng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và tâm lý người bệnh. Nguyên nhân gây ra thoát vị đĩa đệm – Sai tư thế: Người bệnh thường xuyên mang vác đồ nặng sai tư thế sẽ khiến chấn thương cột sống và thoát vị đĩa đệm. – Chấn thương: Người bị té ngã khi chơi thể thao, tai nạn giao thông… làm thay đổi cấu trúc và vị trí của đĩa đệm và gây ra thoát vị đĩa đệm. – Thoái hóa tự nhiên: Khi tuổi càng cao, các xương khớp trong cơ thể sẽ dần thoái hóa. Cột sống không còn mềm mại, sụn bị sẽ xơ hóa, tính đàn hồi giảm dần nên càng có nguy cơ bị thoát vị đĩa đệm. – Cân nặng: Cân nặng quá cao làm tăng áp lực lên cột sống. Theo nghiên cứu của các chuyên gia thì người thừa cân, béo phì có nguy cơ thoát vị đĩa đệm cao gấp 12 lần so với người bình thường. – Bệnh lý cột sống: Những người bị gù vẹo cột sống, gai đôi hoặc người bị thoái hóa cột sống sẽ có nguy cơ mắc thoát vị đĩa đệm nhiều hơn. – Đi giày cao gót: Phụ nữ thường xuyên đi giày cao gót làm tăng nguy cơ bị lồi đĩa đệm, biến dạng ở cơ bắp chân và dây chằng. Triệu chứng điển hình của thoát vị đĩa đệm Đối với người thoát vị đĩa đệm lưng: Đau ngang thắt lưng âm ỉ, đau tăng khi vận động mạnh hoặc mang vác đồ nặng, ho, hắt hơi và giảm dần khi ngồi nghỉ ngơi. Đau lan từ thắt lưng chạy dọc xuống hông, đùi, kéo tới các ngón chân theo đường dây thần kinh tọa. Hạn chế vận động, đau khi cúi người, vươn người. Tê bì chân tay, cảm giác ngứa ran, tê bàn chân khi cúi người. Bí tiểu, tiểu khó, tiểu rát, đại tiện không tự chủ là do dây thần kinh thắt lưng bị chèn ép nặng. Đối với thoát vị đĩa đệm cổ: Cơn đau điển hình nhất ở đốt sống C4,5,6. Đau tê vùng cổ, đau lan sang vùng vai gáy, đau bốc lên đầu. Đau lan xuống cánh tay, tê bì các ngón tay, cảm giác tê tăng khi vận động, cơ tay bị yếu, cầm nắm đồ không chặt, thường bị rơi. Bệnh thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không? Câu trả lời là có. Thoát vị đĩa đệm gây ra các biến chứng: Chèn ép rễ thần kinh: Các cơn đau xuất hiện ở vùng lưng, cổ và lan sang các vùng khác là do thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh gây nên. Chỉ cần người bệnh hoạt động mạnh, hắt hơi, ho hay hoạt động nhẹ cũng đã cảm thấy cơn đau thấu xương, mất ăn, mất ngủ. Rối loạn cảm giác: Người bệnh sẽ có cảm giác lúc nóng, lúc lạnh, xúc giác bị rối loạn là do tổn thương ở rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm gây ra. Rối loạn vận động: Người bệnh bị hạn chế vận động do đau cột sống, những trường hợp nặng có thể bị bại liệt do dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày. Rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi: Bí tiểu, tiểu không kiểm soát… là do cơ thắt ngoại vị bị liệt, dẫn đến không giữ được nước tiểu. Điều trị thoát vị đĩa đệm Hiện nay, có rất nhiều phương pháp điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm được áp dụng. Trong số đó, mỗi cách chữa đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì? Đối với trường hợp thoát vị đĩa đệm nhẹ, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân các loại thuốc: Thuốc giảm đau: paracetamol, meloxicam… Thuốc kháng viêm không steroid: ibuprofen, naproxen… Thuốc giãn cơ: myonal, decontractyl… Nhóm các loại vitamin và omega 3… Đối với các trường hợp nhân nhầy chèn ép lên dây thần kinh, gây ra teo cơ hoặc xuất hiện các cơn đau dữ dội, người bệnh sẽ được chỉ định phẫu thuật. Người bệnh có thể được mổ nội soi hoặc mổ hở tùy vào từng trường hợp. Điều trị thoát vị đĩa đệm bằng y học cổ truyền Thoát vị đĩa đệm muốn hạn chế tái phát cần kết hợp dùng thuốc và vật lý trị liệu như kéo giãn cột sống, phục hồi chức năng của đĩa đệm. Ngoài ra còn có liệu pháp châm cứu, bấm huyệt, chườm nóng – lạnh hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian như: ngải cứu, lá lốt, thiên niên kiện, cỏ xước…
Thoát vị đĩa đệm cột sống lưng và cổ

Bệnh thoát vị đĩa đệm có mấy giai đoạn?

Được chia làm 4 giai đoạn:

– Giai đoạn 1: Đĩa đệm bắt đầu biến dạng, lúc này người bệnh sẽ thỉnh thoảng bị tê tay, chân.

– Giai đoạn 2: Vòng xơ rách một phần, nhân nhầy sẽ thoát ra ngay ở chỗ vòng xơ bị yếu, đĩa đệm phình to. Người bệnh sẽ cảm nhận rõ các cơn đau.

– Giai đoạn 3: Vòng xơ rách toàn phần, nhân nhầy lồi hẳn ra ngoài và có hiện tượng chèn ép rễ thần kinh. Người bệnh sẽ bị các cơn đau hành hạ, đau khi vận động và đau tăng vào buổi tối.

– Giai đoạn 4: Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất vì dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày sẽ gây biến chứng nguy hiểm. Cơn đau nhức dữ dội, dai dẳng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và tâm lý người bệnh.

Nguyên nhân gây ra thoát vị đĩa đệm

– Sai tư thế: Người bệnh thường xuyên mang vác đồ nặng sai tư thế sẽ khiến chấn thương cột sống và thoát vị đĩa đệm.

– Chấn thương: Người bị té ngã khi chơi thể thao, tai nạn giao thông… làm thay đổi cấu trúc và vị trí của đĩa đệm, gây ra thoát vị đĩa đệm.

– Thoái hóa tự nhiên: Khi tuổi càng cao, các xương khớp trong cơ thể sẽ dần thoái hóa. Cột sống không còn mềm mại, sụn bị sẽ xơ hóa, tính đàn hồi giảm dần nên càng có nguy cơ bị thoát vị đĩa đệm.

– Cân nặng: Cân nặng quá cao làm tăng áp lực lên cột sống. Theo nghiên cứu của các chuyên gia thì người thừa cân, béo phì có nguy cơ thoát vị đĩa đệm cao gấp 12 lần so với người bình thường.

– Bệnh lý cột sống: Những người bị gù vẹo cột sống, gai đôi hoặc người bị thoái hóa cột sống sẽ có nguy cơ mắc thoát vị đĩa đệm nhiều hơn.

– Đi giày cao gót: Phụ nữ thường xuyên đi giày cao gót làm tăng nguy cơ bị lồi đĩa đệm, biến dạng ở cơ bắp chân và dây chằng.

Triệu chứng điển hình của thoát vị đĩa đệm

Đối với người thoát vị đĩa đệm lưng:

  • Đau ngang thắt lưng âm ỉ, đau tăng khi vận động mạnh hoặc mang vác đồ nặng, ho, hắt hơi và giảm dần khi ngồi nghỉ ngơi.
  • Đau lan từ thắt lưng chạy dọc xuống hông, đùi, kéo tới các ngón chân theo đường dây thần kinh tọa.
  • Hạn chế vận động, đau khi cúi người, vươn người.
  • Tê bì chân tay, cảm giác ngứa ran, tê bàn chân khi cúi người.
  • Bí tiểu, tiểu khó, tiểu rát, đại tiện không tự chủ là do dây thần kinh thắt lưng bị chèn ép nặng.
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Đối với thoát vị đĩa đệm cổ:

  • Cơn đau điển hình nhất ở đốt sống C4,5,6.
  • Đau tê vùng cổ, đau lan sang vùng vai gáy, đau bốc lên đầu.
  • Đau lan xuống cánh tay, tê bì các ngón tay, cảm giác tê tăng khi vận động, cơ tay bị yếu, cầm nắm đồ không chặt, thường bị rơi.
Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ
Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ

Bệnh thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Thoát vị đĩa đệm gây ra các biến chứng:

Chèn ép rễ thần kinh: Các cơn đau xuất hiện ở vùng lưng, cổ và lan sang các vùng khác là do thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh gây nên. Chỉ cần người bệnh hoạt động mạnh, hắt hơi, ho hay hoạt động nhẹ cũng đã cảm thấy cơn đau thấu xương, mất ăn, mất ngủ.

Rối loạn cảm giác: Người bệnh sẽ có cảm giác lúc nóng, lúc lạnh, xúc giác bị rối loạn là do tổn thương ở rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm gây ra.

Rối loạn vận động: Người bệnh bị hạn chế vận động do đau cột sống, những trường hợp nặng có thể bị bại liệt do dây thần kinh bị chèn ép lâu ngày.

Rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi: Bí tiểu, tiểu không kiểm soát… là do cơ thắt ngoại vị bị liệt, dẫn đến không giữ được nước tiểu.

Những cách điều trị thoát vị đĩa đệm

Hiện nay, có rất nhiều phương pháp điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm được áp dụng. Trong số đó, mỗi cách chữa đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng.

Thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì?

Đối với trường hợp thoát vị đĩa đệm nhẹ, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân các loại thuốc:

  • Thuốc giảm đau: paracetamol, meloxicam…
  • Thuốc kháng viêm không steroid: ibuprofen, naproxen…
  • Thuốc giãn cơ: myonal, decontractyl…
  • Nhóm các loại vitamin và omega 3…

Đối với các trường hợp nhân nhầy chèn ép lên dây thần kinh, gây ra teo cơ hoặc xuất hiện các cơn đau dữ dội, người bệnh sẽ được chỉ định phẫu thuật. Người bệnh có thể được mổ nội soi hoặc mổ hở tùy vào từng trường hợp.

Điều trị thoát vị đĩa đệm cần kiên trì để có hiệu quả lâu dài
Điều trị thoát vị đĩa đệm cần kiên trì để có hiệu quả lâu dài

Điều trị thoát vị đĩa đệm bằng y học cổ truyền

Thoát vị đĩa đệm muốn hạn chế tái phát cần kết hợp dùng thuốc và vật lý trị liệu như kéo giãn cột sống, phục hồi chức năng của đĩa đệm. Ngoài ra còn có liệu pháp châm cứu, bấm huyệt, chườm nóng – lạnh hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian như: ngải cứu, lá lốt, thiên niên kiện, cỏ xước…

Có thể bạn quan tâm