Não của bạn có thức sự cần carbs để hoạt động?

Có lẽ bạn đã từng nghe được rằng não của bạn cần carbs để hoạt động. Điều này có vẻ đúng nếu bạn chưa biết đến chế độ ăn Keto. Cùng chúng tôi tìm hiểu xem não của bạn có thức sự cần carbs và về cách mà nó tiếp tục hoạt động sau khi bạn ngừng ăn carbs.

Não của bạn có thức sự cần glucose
Não của bạn có thức sự cần glucose

Não của bạn cần được cung cấp năng lượng liên tục

Não là cơ quan phức tạp và bận rộn nhất trong cơ thể bạn. Nó điều khiển mọi hoạt động của cơ thể như điều chỉnh nhiệt độ cơ thể, điều chỉnh hormone, thở, suy nghĩ, điều khiển cơ,… Nó có vai trò trụ cột của hệ thần kinh trung ương có nhiệm vụ nhận và gửi tín hiệu đến khắp cơ thể để thực hiện một hành động nào đó.

Não chỉ chiếm khoảng 2% trọng lượng của cơ thể nhưng nó lại tiêu thụ đến 20% năng lượng hàng ngày của bạn. Các nghiên cứu cho thấy rằng 1/3 năng lượng mà não sử dụng được sử dụng cho việc nhận và gửi tín hiệu. Phần năng lượng còn lại được sử dụng cho việc “dọn dẹp”, bảo trì các tế bào não.

Để các chức năng không bị gián đoạn và não cũng không thể tự dự trữ năng lượng nên nó đòi hỏi cần được cung cấp năng lượng liên tục và ổn định. Não của bạn có thể sử dụng 2 loại nguyên liệu là glucose và ketone. Ở những người ăn nhiều carbs, nguồn năng lượng chính cho não sẽ là glucose. Ở những người ăn chế độ ăn ít carb thì nguồn cung cấp năng lượng chính của não là ketone.

Điều gì xảy ra khi bạn không ăn hoặc ăn rất ít carbs?

Người ta ước tính rằng nếu não sử dụng glucose để lấy năng lượng thì não sẽ cần một lượng khoảng 110 – 145 gram glucose (được phân hủy từ carbs mà bạn ăn vào mỗi ngày) mỗi ngày để hoạt động.

Với các chế độ ăn có lượng carbs cao thì việc cung cấp đủ lượng glucose này rất đơn giản. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu bạn ăn ít hơn hoặc thập chí là không ăn bất kỳ lượng carbs mà não của bạn cần? Não của bạn có dừng hoạt động vì thiếu năng lượng không?

Trong ganv à cơ bắp của bạn đều có lưu trự một lượng glucose dưới dạng glucogen. Số lượng lưu trữ này sẽ tùy thuộc vào mỗi người nhưng mức trung bình là khoảng 100 gram glucogen trong gan.

Khi bạn ngừng ăn carbs trong vài giờ, lượng glucose sụt giảm sẽ khiến gan phân hủy glucogen thành glucose để ngăn glucose trong máu xuống thấp. Glucogen cũng được lưu trữ trong cơ bắp nhưng chỉ có glucogen trong gan được chuyển hóa và giải phóng vào máu để cung cấp năng lượng.

Sau 24 – 48 giờ, lượng glucogen dự trữ cũng đã cạn kiệt, lượng đường và insulin sẽ giảm xuống đáng kể. Tại thời điểm này, gan bắt đầu tăng cường sản xuất các hợp chất hòa tan trong nước được gọi là ketone từ việc phân hủy các axit béo. Các ketone này có thể vượt qua hàng rào máu não và đi vào để cung cấp năng lượng cho não như một nguồn năng lượng thay thế.

Não của bạn có thể hoạt động khi chỉ dùng ketone không?

Não của bạn luôn luôn cần một ít glucose để hoạt động. Ketone đáp ứng 70% nhu cầu năng lượng của não và 30% còn lại sẽ được đảm nhiệm bởi glucose.

Ở những người đang áp dụng chế độ ăn keto, lượng glucose này được tạo ra qua một quá trình là gluconeogenesis (glucose hóa). Nguồn nguyên liệu mà gan của bạn sử dụng để tạo ra glucose gồm:

  • Axit amin từ việc ăn protein
  • Glycerol (một phần của phân tử chất béo trung tính) từ sự phân hủy chất béo cơ thể hoặc chất béo mà bạn ăn vào.
  • Pyruvate và lactate, là các phân tử được tạo ra bởi sự phân hủy glucose trong quá trình chuyển hóa năng lượng có thể được nối lại với nhau để tạo lại glucose.

Như vậy, gan sẽ đáp ứng mọi nhu cầu năng lượng của não từ việc lưu trữ glucose, gluconeogenesis và sản xuất ketone.

Giới hạn thấp nhất của lượng carbohydrate là bằng không nhưng với điều kiện là đủ lượng protein và chất béo.

Sự khác biệt giữa việc chỉ dùng glucose và kết hợp glucose, ketone

Thông thường, não của bạn sẽ không sử dụng ketone mà sử dụng glucose cho mọi hoạt động. Điều này đồng nghĩa với việc khi nồng độ glucose giảm, não bạn sẽ gửi đi các tín hiệu rằng nó cần nhiều glucose hơn như: cảm giác đói, khó chịu, chóng mặt, bối rối.

Một khi bạn đã thích nghi với chế độ ăn ít carbs hoặc không carbs, não của bạn có thể sử dụng ketone để đáp ứng một phần năng lượng của nó và phần còn lại sẽ do gan đảm nhiệm việc cung cấp. Do đó, lượng đường trong máu của bạn sẽ luôn ổn định và giúp bạn tránh được các triệu chứng do lượng đường trong máu xuống thấp.

Điều này đã được thiết lập trong quá trình tiến hóa của loài người. Chúng ta biết rằng con người săn bắn, hái lượm từ rất lâu trước đó nhưng trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày có thể không tìm được thức ăn. Khả năng não sử dụng kết hợp cả ketone và glucose để cung cấp năng lượng dường như là chìa khóa cho sự sống còn của chúng ta.

Có thể bạn quan tâm